Η υπ’ αριθμ. 104/2026 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά αποτελεί ενδιαφέρουσα συμβολή στη νομολογία των ναυτικών εργατικών διαφορών, καθώς εξετάζει ζητήματα υπερωριακής απασχόλησης ναυτικών, πρόσθετης αμοιβής λόγω ανάθεσης αλλότριων καθηκόντων και, κυρίως, τη διατήρηση του δικαιώματος αποζημίωσης του Ν. 551/1915 μετά την ένταξη του ΝΑΤ στον ΕΦΚΑ.
Το Δικαστήριο επιλήφθηκε διαφοράς μεταξύ ναυτικού με ειδικότητα Α΄ Μηχανοδηγού και πλοιοκτήτριας εταιρείας, αναφορικά με αξιώσεις από υπερωριακή εργασία, πρόσθετη εργασία ως υδραυλικού και αποζημίωση λόγω πλήρους πρόσκαιρης ανικανότητας προς εργασία.
Το πιο ενδιαφέρον νομικό ζήτημα της απόφασης αφορά την αποζημίωση του Ν. 551/1915 λόγω εργατικού ατυχήματος και πρόσκαιρης ανικανότητας προς εργασία. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο είχε απορρίψει το σχετικό αίτημα θεωρώντας ότι η ένταξη του ΝΑΤ στον ΕΦΚΑ συνεπάγεται εφαρμογή των διατάξεων που απαλλάσσουν τον εργοδότη από την υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης σε ασφαλισμένους του πρώην ΙΚΑ.
Το Εφετείο υιοθέτησε αντίθετη προσέγγιση. Ερμηνεύοντας το άρθρο 51 του Ν. 4387/2016, δέχθηκε ότι η ένταξη του ΝΑΤ στον ΕΦΚΑ είχε οργανωτικό και όχι ουσιαστικό χαρακτήρα και ότι ο ειδικός ασφαλιστικός χαρακτήρας του ΝΑΤ διατηρήθηκε αναλλοίωτος. Κατά την απόφαση, οι ναυτικοί δεν εντάχθηκαν στον γενικό κλάδο εργατικών ατυχημάτων του πρώην ΙΚΑ, ούτε θεσπίστηκε ασφαλιστική υποκατάσταση που να απαλλάσσει τον πλοιοκτήτη από την ευθύνη αποζημίωσης. Ως εκ τούτου, κρίθηκε ότι εξακολουθεί να εφαρμόζεται υπέρ των ναυτικών η ειδική αποζημίωση του Ν. 551/1915, η οποία οφείλεται από τον εργοδότη ανεξάρτητα από τις παροχές κοινωνικής ασφάλισης.
Η συγκεκριμένη κρίση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη ναυτική εργατική νομολογία, καθώς επιβεβαιώνει τη διατήρηση του αυτοτελούς ναυτεργατικού ασφαλιστικού καθεστώτος και αναγνωρίζει τη δυνατότητα των ναυτικών να διεκδικούν αποζημίωση βάσει του Ν. 551/1915 παρά τη λειτουργική ένταξη του ΝΑΤ στον ΕΦΚΑ.
Η θέση αυτή δύναται να επηρεάσει σημαντικά μελλοντικές διεκδικήσεις αποζημιώσεων λόγω εργατικών ατυχημάτων στον χώρο της ναυτικής εργασίας.
Έλενα Κυριακοπούλου
Δικηγόρος
ΜΔΕ Εμπορικού Δικαίου ΕΚΠΑ,
Άυλα Αγαθά & Ανταγωνισμός
Το παρόν δεν αποτελεί νομική συμβουλή.
Για περαιτέρω πληροφορίες αναφορικά με τα νομικά ζητήματα που αναφέρονται ανωτέρω, μπορείτε να απευθυνθείτε στο δικηγορικό γραφείο KYROS LAW OFFICES
(Oμήρου 50, Αθήνα – Τηλ. Επικοινωνίας: 2103633104 – email: [email protected]) και να συμβουλευτείτε τους εξειδικευμένους δικηγόρους.
