Από 1.10.2026 τέθηκε σε ισχύ η διαδικασία έκδοσης Φορολογικών Δεσμευτικών Απαντήσεων (ΦΔΑ), η οποία δίνει σε επιχειρήσεις και σε πολίτες τη δυνατότητα να γνωρίζουν εκ των προτέρων την ερμηνευτική θέση της ΑΑΔΕ για τη φορολογική ή τελωνειακή μεταχείριση των μελλοντικών τους πράξεων ή συναλλαγών.
Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί η ύπαρξη συγκεκριμένου και επαρκώς προσδιορισμένου ερμηνευτικού ζητήματος ως προς την εφαρμογή της φορολογικής ή τελωνειακής νομοθεσίας. Η διαδικασία δεν εφαρμόζεται, μεταξύ άλλων, σε ζητήματα προέγκρισης μεθοδολογίας ενδοομιλικής τιμολόγησης, εφαρμογής αλλοδαπού δικαίου στην Ελλάδα, σε υποθέσεις, για τις οποίες εκκρεμεί ενδικοφανής προσφυγή ενώπιον της ΔΕΔ ή ένδικο βοήθημα, σε ζητήματα που αφορούν δεσμευτικές τελωνειακές αποφάσεις, καθώς και σε γενικά, αμιγώς υποθετικά ή καταχρηστικά ερωτήματα.
Μέχρι την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας της ειδικής εφαρμογής, οι αιτήσεις και τα σχετικά δικαιολογητικά υποβάλλονται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση [email protected]. Για την υποβολή και την εξέτασή τους απαιτείται η πληρωμή παραβόλου από €10.000 έως €50.000, το ύψος του οποίου καθορίζεται, ανάλογα με τη νομική μορφή του αιτούντος, το πλήθος και την πολυπλοκότητα των ζητημάτων, καθώς και από τυχόν αίτημα για επίσπευση της απάντησης.
Η ΦΔΑ εκδίδεται από τον Διοικητή της ΑΑΔΕ, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας υπηρεσίας, εντός 150 ημερών από την παραλαβή πλήρους αίτησης και την καταβολή του παραβόλου – προθεσμία που συντέμνεται στις 90 ημέρες σε περίπτωση επίσπευσης.
Ως προς την ισχύ της, η ΦΔΑ δεσμεύει τη Φορολογική Διοίκηση έναντι του προσώπου στο οποίο απευθύνεται, αποκλειστικά ως προς τα πραγματικά περιστατικά και το νομικό πλαίσιο που εξετάστηκαν. Η δεσμευτικότητα επεκτείνεται και έναντι τρίτων για όμοια περιστατικά που πραγματοποιούνται μετά τη δημοσίευσή της και υπό το ίδιο νομικό πλαίσιο. Αντιθέτως, η ΦΔΑ δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα για τον φορολογούμενο, ο οποίος δεν υποχρεούται να ακολουθήσει την ερμηνεία που δόθηκε.
Ωστόσο, εφόσον ο φορολογούμενος ακολουθήσει ΦΔΑ που βρίσκεται σε ισχύ, η σχετική φορολογική του δήλωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ανακριβής ή μη υποβληθείσα για τη συγκεκριμένη υποχρέωση. Η ΦΔΑ παύει να ισχύει, μεταξύ άλλων, σε περίπτωση ουσιώδους μεταβολής των πραγματικών περιστατικών ή της σχετικής νομοθεσίας, καθώς και σε περίπτωση έκδοσης αντίθετης ερμηνευτικής απόφασης από ανώτατο δικαστήριο. Σημειωτέον ότι η ΦΔΑ δεν υπόκειται σε διοικητική προσφυγή ή ένδικο βοήθημα!
Για λόγους διαφάνειας, οι ΦΔΑ δημοσιεύονται στον ιστότοπο της ΑΑΔΕ, ανωνυμοποιημένες ή ψευδωνυμοποιημένες, εντός 60 ημερών από την κοινοποίησή τους στον αιτούντα. Η δημοσίευση δύναται, κατόπιν αιτιολογημένου αιτήματος, να αναβληθεί έως την πραγματοποίηση των εξεταζόμενων περιστατικών και πάντως έως 12 μήνες, ενώ δύναται να εξαιρεθεί πληροφορία που αφορά εμπορικά, επιχειρηματικά, βιομηχανικά ή επαγγελματικά απόρρητα.
Ευαγγελία Φιλιππάτου, Δικηγόρος
ΠΜΣ Οικονομικά και Δίκαιο στις Ενεργειακές Αγορές
