Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει μετασχηματιστεί σε έναν από τους πιο ελκυστικούς επενδυτικούς προορισμούς για τα αλλοδαπά φυσικά και νομικά πρόσωπα, σημειώνοντας ραγδαία ανάπτυξη στον επενδυτικό τομέα. Η ανάπτυξη αυτή δεν αποτελεί σύμπτωση αλλά αποτέλεσμα μιας συντονισμένης εθνικής στρατηγικής με την θέσπιση ενός εξαιρετικά ανταγωνιστικού νομικού πλαισίου στο επίκεντρο του οποίου βρίσκεται η παροχή στοχευμένων κινήτρων που εξασφαλίζουν φορολογικά προνόμια και ταχύτητα στις αδειοδοτικές διαδικασίες.
Στην αιχμή της στρατηγικής αυτής βρίσκονται οι διατάξεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ΚΦΕ) που ρυθμίζουν το φορολογικό καθεστώς των φυσικών προσώπων με επίκεντρο τον θεσμό του “non-dom”. Όπως προβλέπεται στο Άρθρο 5Α ΚΦΕ αλλοδαποί επενδυτές και εύπορα φυσικά πρόσωπα που προβαίνουν σε επενδύσεις τουλάχιστον 500.000 ευρώ στην Ελλάδα υπάγονται στο ευνοϊκό φορολογικό πλαίσιο καταβολής του κατ΄αποκοπήν ποσού των 100.000ευρώ ετησίως υπό τον όρο ότι τα πρόσωπα αυτά δεν ήταν φορολογικοί κάτοικοι της χώρας μας τα 7 από τα τελευταία 8 έτη. Ο θεσμός non-dom είναι ύψιστης σημασίας καθώς παρέχει εγγυήσεις σταθερότητας από τυχόν φορολογικές μεταβολές για διάστημα έως 15 ετών ενώ αξιοσημείωτη κρίνεται η πλήρης απαλλαγή από φόρους κληρονομιών και δωρεών στην αλλοδαπή περιουσία.
Παράλληλα το φορολογικό πλαίσιο των φυσικών προσώπων συμπληρώνεται από τις διατάξεις 5Β και 5Γ του ΚΦΕ. Η πρώτη ρύθμιση αφορά τους αλλοδαπούς συνταξιούχους με την εισαγωγή αυτοτελούς φορολόγησης με τον ιδιαίτερα χαμηλό συντελεστή του 7% για το εισόδημα τους ενώ σύμφωνα με την δεύτερη, η μεταφορά της εργασιακής θέσης ή επιχειρηματικής δραστηριότητας των προσώπων συνοδεύεται από 50% απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για επτά έτη.
Παράλληλα με το αναφερθέν σταθερό φορολογικό καθεστώς, η ελληνική νομοθεσία προσαρμοσμένη πλέον στις απαιτήσεις της παγκόσμιας αγοράς υιοθετεί ένα νέο ειδικό καθεστώς – στρεφόμενο τόσο σε φυσικά όσο και σε νομικά πρόσωπα – για την προσέλκυση Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) με το νέο νομοσχέδιο του Υπουργού Ανάπτυξης (Σεπτέμβριος 2026). Πρωταρχικός στόχος είναι η χρηματοδότηση από μη εγχώρια κεφάλαια δραστηριοτήτων υψηλής αναπτυξιακής αξίας σε τομείς όπως η βιομηχανική παραγωγή, έρευνα, καινοτομία και τεχνητή νοημοσύνη σε επενδυτική δραστηριότητα ύψους 10 έως 50 εκατομμυρίων ευρώ. Η φορολογική απαλλαγή, η ταχεία αδειοδότηση, η λήψη δανείων με εγγύηση της Αναπτυξιακής Τράπεζας και η χορήγηση αδειών διαμονής αποτελούν ισχυρά κίνητρα και δικλείδες ασφαλείας για την ανάπτυξη επιχειρηματικής δραστηριότητας των αλλοδαπών στην Ελλάδα.
Όσον αφορά τα αλλοδαπά νομικά πρόσωπα, το ελληνικό εταιρικό και φορολογικό δίκαιο προσφέρει ιδιαίτερα ευέλικτους μηχανισμούς εισόδου στην εγχώρια αγορά. Ιδιαίτερη δυναμική παρουσιάζει η επέκταση της δραστηριότητας μιας ξένης επιχείρησης με την ίδρυση υποκαταστήματος στην χώρα μας (branch). Τι υποκατάστημα δεν διαθέτει χωριστή νομική προσωπικότητα αλλά εξαρτάται από την μητρική με αποτέλεσμα οι χρηματοοικονομικές συναλλαγές να μην υπόκεινται σε τέλος χαρτοσήμου και να μην υφίσταται παρακράτηση φόρου στις μεταφορές των φορολογητέων κερδών στην μητρική.
Η συνέργεια μεταξύ των ελκυστικών φορολογικών καθεστώτων και του νέου εκσυγχρονισμένου πλαισίου για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις καθιστά την Ελλάδα έναν από τους πιο ελκυστικούς επενδυτικούς προορισμούς.
Κατερίνα Βελισσάρη
Ασκούμενη Δικηγόρος
