Ο Ν. 5303/2026, ο οποίος δημοσιεύθηκε στις 22/05/2026 (ΦΕΚ Α’ 81/22-05-2026), με έναρξη ισχύος την 16/9/2026, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο. Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι ότι πλέον ο κληρονόμος δεν ευθύνεται με την ατομική του περιουσία για τα χρέη της κληρονομιάς του κληρονομούμενου.
Υπό το προηγούμενο καθεστώς, όταν κάποιος κληρονομούσε τον κληρονομούμενο, κληρονομούσε και τα χρέη του, ευθυνόμενος και με την ατομική του περιουσία για αυτά. Έτσι, είναι αμέτρητες οι περιπτώσεις στις οποίες συγγενείς, οι οποίοι δεν γνώριζαν ούτε για τον θάνατο του κληρονομούμενου, βρέθηκαν να κληρονομούν περιουσίες με χρέη και να ευθύνονται για αυτά με την ατομική τους περιουσία. Σε άλλες περιπτώσεις, οι συγγενείς αποδέχονταν την κληρονομία δίχως να γνωρίζουν για τα χρέη αυτής, και βρέθηκαν εκτεθειμένοι με την δική τους περιουσία.
Ο νέος νόμος 5303/2026 επέφερε ριζική αλλαγή, κινούμενος προς την σωστή κατεύθυνση. Σύμφωνα με το νέο Άρθρο 1892 του Αστικού Κώδικα, ο κληρονόμος δεν ευθύνεται με την ατομική του περιουσία για τις υποχρεώσεις της κληρονομίας.
Υπάρχουν όμως και ορισμένες εξαιρέσεις ως προς αυτό. Κατά πρώτον, ο κληρονόμος ευθύνεται και με την ατομική του περιουσία εάν ο κληρονόμος δηλώσει στον γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομίας ότι θα τη διαχειρίζεται και θα τη διαθέτει ελεύθερα.
Επίσης, στις περιπτώσεις όπου έχει διαταχθεί η εκκαθάριση της κληρονομιαίας περιουσίας, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις της κληρονομίας αποχωρίζονται αυτοδικαίως από την περιουσία του κληρονόμου και αποτελούν χωριστή ομάδα που διοικείται από τον εκκαθαριστή. Πριν από την απόφαση που διατάσσει την εκκαθάριση της κληρονομίας, ο κληρονόμος δεν έχει δικαίωμα να διαθέτει αντικείμενα της κληρονομίας χωρίς άδεια του δικαστηρίου, η οποία παρέχεται για πολύ συγκεκριμένους λόγους. Ο κληρονόμος ευθύνεται και με την ατομική του περιουσία για τις υποχρεώσεις της κληρονομίας, αν διέθεσε αντικείμενα της κληρονομίας κατά παράβαση των ανωτέρω ή εάν από υπαιτιότητα του κληρονόμου μειώθηκε η αξία της κληρονομίας.
Τέλος, οι αξιώσεις των δανειστών του κληρονομουμένου και των νόμιμων μεριδούχων ικανοποιούνται πριν από την εκπλήρωση των κληροδοσιών, των τρόπων και των δωρεών αιτία θανάτου. Αν δεν τηρήθηκε η σειρά αυτή, ο κληρονόμος ευθύνεται και με την ατομική του περιουσία για την ικανοποίηση των αξιώσεων των δανειστών του κληρονομουμένου που παραλείφθηκαν.
Λόγω της ιδιαιτερότητας των νομοθετικών ρυθμίσεων, απαιτείται η συνδρομή ενός έμπειρου και εξειδικευμένου Δικηγόρου. Εάν αντιμετωπίζετε παρόμοια κατάσταση, μπορείτε να απευθυνθείτε στο γραφείο μας, προκειμένου να εξετάσουμε ατομικά την υπόθεσή σας και να σας συμβουλεύσουμε για τα δικαιώματά σας.
Ηλιάνα Ανδρώνου, Δικηγόρος
ΠΜΣ Δημοσίου Δικαίου – Δίκαιο Περιβάλλοντος
