Η αναμόρφωση του Κληρονομικού Δικαίου με τον Ν. 5303/2026 μεταβάλλει ουσιωδώς το καθεστώς ευθύνης του κληρονόμου και καθιστά αναγκαία την προηγούμενη ασφαλή γνώση της περιουσιακής κατάστασης της κληρονομίας. Κατά το νέο άρθρο 1892 ΑΚ, ο κληρονόμος δεν ευθύνεται με την ατομική του περιουσία για τις υποχρεώσεις της κληρονομίας, εκτός εάν δηλώσει στην γραμματεία του δικαστηρίου της κληρονομίας ότι θα τη διαχειρίζεται και θα τη διαθέτει ελεύθερα, ή εφόσον συντρέχει κάποια από τις ειδικώς προβλεπόμενες περιπτώσεις του άρθρου 1895 ΑΚ.
Στο νέο αυτό νομοθετικό περιβάλλον, η δυνατότητα του κληρονόμου να γνωρίζει με πληρότητα το ενεργητικό και το παθητικό της κληρονομίας αποκτά ιδιαίτερη πρακτική και θεσμική σημασία.
Προς την κατεύθυνση αυτή, το Υπουργείο Δικαιοσύνης προωθεί τη δημιουργία Κεντρικής Ψηφιακής Πλατφόρμας Κληρονομιάς. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει ανακοινωθεί, οι πιστοποιημένοι κληρονόμοι θα μπορούν, με μία αίτηση, να αποκτούν πρόσβαση σε ενιαία ψηφιακή πληροφόρηση για τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις που συνδέονται με την κληρονομία.
Η πλατφόρμα προβλέπεται να λειτουργεί μέσω διασύνδεσης δεδομένων από τη φορολογική διοίκηση, τα τραπεζικά ιδρύματα, τους ασφαλιστικούς φορείς και τα κτηματολογικά γραφεία ή υποθηκοφυλακεία. Στόχος είναι ο περιορισμός της μέχρι σήμερα αποσπασματικής και χρονοβόρας αναζήτησης στοιχείων και η δημιουργία μιας «ψηφιακής ταυτότητας» για κάθε κληρονομιά. Με τον τρόπο αυτό, διασφαλίζεται ότι κάθε κληρονόμος θα έχει πλήρη και διαφανή εικόνα του ενεργητικού και παθητικού της, όταν καλείται να αποφασίσει για την αποδοχή ή την αποποίησή της.
Στο ενεργητικό της κληρονομίας αναμένεται να αποτυπώνονται, μεταξύ άλλων, στοιχεία που αφορούν την ακίνητη περιουσία, τους τραπεζικούς λογαριασμούς, τα επενδυτικά προϊόντα και τα εταιρικά μερίδια.
Αντίστοιχα, στο παθητικό θα περιλαμβάνονται οφειλές προς το Δημόσιο και τον e-ΕΦΚΑ, δάνεια και οφειλές από πιστωτικές κάρτες σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, καθώς και λοιπές βεβαιωμένες υποχρεώσεις προς τρίτους.
Η πρόσβαση, βεβαίως, προϋποθέτει την αυστηρή τήρηση των πρωτοκόλλων ασφαλείας και την πλήρη εναρμόνιση με το δίκαιο προστασίας προσωπικών δεδομένων (GDPR). Η πλατφόρμα αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία εντός των επόμενων μηνών, με την ολοκλήρωση της ψηφιακής διασύνδεσης των εμπλεκόμενων φορέων (υπουργεία, τράπεζες, ΑΑΔΕ, κτηματολόγιο κ.λπ.)
Ευαγγελία Φιλιππάτου, Δικηγόρος
ΠΜΣ Οικονομικά και Δίκαιο στις Ενεργειακές Αγορές
