Η μεταβίβαση περιουσίας μεταξύ γονέων και παιδιών αποτελεί μία από τις συνηθέστερες μορφές οικογενειακής περιουσιακής διαδοχής. Από την 1η Οκτωβρίου 2021, το φορολογικό καθεστώς μεταβλήθηκε ουσιωδώς, καθώς καθιερώθηκε αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ για γονικές παροχές και δωρεές, που αφορούν περιουσία κάθε φύσεως, κινητή ή ακίνητη, με δικαιοδόχους πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας της φορολογικής κλίμακας του άρθρου 29 του Κώδικα Διατάξεων Φορολογίας, Κληρονομιών, Δωρεών και Γονικών Παροχών (Ν. 2961/2001).
Στην Α΄ κατηγορία υπάγονται: α) οι σύζυγοι, β) τα μέρη του συμφώνου συμβίωσης κατά τις διατάξεις του ν. 3719/2008, γ) οι κατιόντες πρώτου βαθμού (τέκνα από νόμιμο γάμο, τέκνα χωρίς γάμο έναντι της μητέρας, αναγνωρισθέντα εκούσια ή δικαστικά έναντι του πατέρα, νομιμοποιηθέντα με επιγενόμενο γάμο ή δικαστικά έναντι και των δύο γονέων), δ) οι κατιόντες εξ αίματος δεύτερου βαθμού (εγγόνια) και ε) οι ανιόντες εξ αίματος πρώτου βαθμού (γονείς).
Κατά συνέπεια, χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές έως 800.000 ευρώ προς τα ανωτέρω πρόσωπα μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς επιβολή φόρου, εφόσον τηρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις και η χρηματική μεταφορά πραγματοποιείται με τρόπο που αποδεικνύεται μέσω του τραπεζικού συστήματος. Παράλληλα, απαιτείται η υποβολή της προβλεπόμενης δήλωσης ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY.
Η ΑΑΔΕ δύναται, στο πλαίσιο των προβλεπόμενων ελέγχων και διασταυρώσεων, να αντιπαραβάλλει τα στοιχεία της δήλωσης με τα δεδομένα των συναλλαγών που διαβιβάζονται από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Εφόσον η συγκεκριμένη μεταφορά δεν επιβεβαιώνεται από το πιστωτικό ίδρυμα και ο φορολογούμενος δεν είναι σε θέση να προσκομίσει τα απαιτούμενα αποδεικτικά στοιχεία, ενδέχεται να μην αναγνωριστεί το αφορολόγητο. Σε αυτή την περίπτωση, η χρηματική δωρεά μπορεί να φορολογηθεί από το πρώτο ευρώ! Ο συντελεστής εξαρτάται από τη συγγένεια μεταξύ δωρητή και δωρεοδόχου και μπορεί να είναι 10%, 20% ή 40%.
Αντίστοιχα, όταν η αξία της μεταβιβαζόμενης περιουσίας υπερβαίνει το ποσό των 800.000 ευρώ, επιβάλλεται φόρος με ενιαίο συντελεστή 10% μόνο επί της υπερβάλλουσας αξίας, μετά την αφαίρεση του αφορολόγητου ποσού.
Τι συμβαίνει σε περίπτωση μελλοντικής κληρονομιάς;
Η ρύθμιση έχει ιδιαίτερη σημασία και ως προς τη μελλοντική κληρονομική διαδοχή. Οι γονικές παροχές και δωρεές που πραγματοποιούνται από 1/10/2021 και μετά και υπάγονται στο νέο καθεστώς δεν συνυπολογίζονται στην αιτία θανάτου κτήση περιουσίας μεταξύ των συγκεκριμένων προσώπων.
Συνεπώς, κατά την απόκτηση από 1-10-2021 και μετά οποιασδήποτε περιουσίας με κληρονομιά, συνυπολογίζονται μόνο οι γονικές παροχές και οι δωρεές του κληρονομούμενου προς τον κληρονόμο που έχουν γίνει μέχρι και τις 30-9-2021 (πλην των χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών που φορολογούνταν αυτοτελώς).
Ευαγγελία Φιλιππάτου, Δικηγόρος
ΠΜΣ Οικονομικά και Δίκαιο στις Ενεργειακές Αγορές
